Procedury zabiegowe - masaż

Masaż stanowi część procedury zabiegowej, wspomagającej zaplanowane czynności. Masaż może być również głównym elementem zabiegu, będąc jego podstawą. Czynności związane z masażem są niezwykle istotne z punktu widzenia pobudzenia komórek skóry i transportu przeznaskórkowego. Są jednak pewne wyjątki, kiedy masażu przeprowadzić nie można.

Z tego artykułu dowiesz się między innymi:

• czym jest masaż, 
• jakie są wskazania do masażu, 
• jakie efekty może przynieść prawidłowo wykonany masaż, 
• jakie przestrzenie ciała podlegają masażowi, 
• jakie sytuacje wykluczają przeprowadzenie masażu, 
• jakie są rodzaje masażu stosowane w gabinetach kosmetycznych, 
• jaka jest kolejność ruchów w procedurze masażu i jak je zapamiętać, 
• jak często zagadnienie masażu pojawia się w części pisemnej i praktycznej egzaminu zawodowego na kierunku Technik usług kosmetycznych 

Masaż 

Czynności związane z wykonywaniem masażu należą do dziedziny fizjoterapii i stąd też się wywodzą.

Do Kosmetyki i Kosmetologii zostały wprowadzone rodzaje masażu o celach pielęgnacyjnych, pobudzających do regeneracji, wpływających na stan warstw skóry: naskórka, skóry właściwej i tkanki podskórnej, a także na układ naczyń krwionośnych i limfatycznych oraz układ mięśniowy.

Masaż jest oddziaływaniem na ludzki organizm za pomocą specjalnych ruchów w określonej kolejności oraz z odpowiednim natężeniem siły mięśni osoby masującej. Niekiedy masaż jest wspierany poprzez zastosowanie różnego typu akcesoriów czy urządzeń. 

Masaż wykonywany jest właściwie na każdą przestrzeń ciała. Ważne jest dostosowanie natężenia siły i urządzeń, aparatury.

Wskazania 

Kiedy wykonać masaż? W zdecydowanej większości przypadków w gabinetach kosmetycznych podczas procedur zabiegowych. Wymienić można chociażby: 

• zmniejszona elastyczność i jędrność skóry, 
• naturalny proces starzenia się skóry, 
• stany napięcia mięśniowego oraz nerwowego, 
• przemęczenie, 
• zmniejszone dotlenienie i odżywienie komórek skóry,
• zastoje i obrzęki, 
• stany bólowe powłok skórnych, 
• nadmiar wody i tkanki tłuszczowej (cellulit wodny, tłuszczowy, nadwaga), 
• osłabiona gospodarka pracy układu krwionośnego i limfatycznego skóry, 
• potrzeba zwiększenia transportu przeznaskórkowego substancji aktywnych.

Poza tym wskazaniem może być chęć regeneracji sił, odprężenie, uspokojenie.

Przeciwwskazania 

Jak wspomniałam wcześniej, masaż można wykonać prawie zawsze. Są jednak pewne wyjątki, które uniemożliwiają wykonanie masażu. 

Przeciwwskazania ogólne, które można zastosować do każdego innego zabiegu są następujące:

• przerwana ciągłość naskórka w miejscu zabiegowym, 
• świeże skaleczenia, otarcia, oparzenia, 
• niezagojone rany i blizny, 
• niedawno wykonany tatuaż, makijaż permanentny, 
• choroby: wirusowe, bakteryjne, grzybicze, alergiczne, o przebiegu z podwyższoną temperaturą, nowotworowe, pasożytnicze, 
• stany zapalne skóry, 
• nietolerancja jakiegokolwiek składnika aktywnego w stosownych produktach kosmetycznych.

Dodatkowo (również przy wszystkich zabiegach) należy wykluczyć na przykład takie sytuacje jak:

• zmiany skórne niewiadomego pochodzenia, 
• ciąża, 
• laktacja, 
• liczne znamiona barwnikowe, 
• choroby autoimmunologiczne. 

Względem samego masażu przeciwwskazaniem jest: 

• wczesne stany po złamaniach, 
• łamliwość kości, 
• zapalenie żył, 
• tętniaki, 
• zakrzepica żylna, 
• wady serca, 
• ekstrakcja zęba, 
• trądzik pospolity w przebiegu zapalnym, 
• trądzik różowaty, 
• cera naczyniowa i wrażliwa o silnej aktywności, 
• zmniejszona wrażliwość i zaburzenia czucia.

Efekty oddziaływania ruchów masażu

Dzięki przeprowadzeniu czynności masażu można uzyskać wiele pożądanych efektów terapeutycznych.

Wśród efektów głównych masażu wyróżnić można: 

• pobudzenie układu krwionośnego i limfatycznego skóry - lepsze dotlenienie komórek skóry, zwiększony przepływ krwi i limfy, redukcja zastojów, obrzęków; 
• pobudzenie komórek skóry - we wszystkich warstwach w zależności od rodzaju masażu - samoregeneracja komórkowa, niwelowanie i zmniejszanie nadmiaru komórek tłuszczowych, poprawa stabilności włókien elastycznych i kolagenowych w skórze właściwej, synteza komórek naskórka i stabilizacja procesu keratynizacji; 
• oddziaływanie na warstwę mięśniową - poprawa napięcia lub zmniejszanie napięć mięśniowych.

Masaż - w ujęciu wizualnym - przyczynia się do: 

• poprawy elastyczności, sprężystości, napięcia i jędrności skóry, 
• poprawy kolorytu skóry i ogólnego wyglądu, 
• wygładzenia powierzchni skóry poprzez częściowe usunięcie martwych komórek naskórka,
• nadania skórze zdrowego blasku, zaróżowienia.

Poza tym masaż przynosi relaks, rozluźnienie, odprężenie, uspokojenie, działanie przeciwbólowe.

Rodzaje i typy masażu w gabinecie kosmetycznym

W gabinetach kosmetycznych czy salonach masażu przeprowadzane są różnego rodzaju techniki. W masażu kosmetycznym wyróżnić można następujące odmiany masażu:

• ręczny (manualny):
• klasyczny - opis poniżej
• Jacqueta - ucisk fałdu skóry ujętego między kciukiem i palcem wskazującym, uszczypywanie skóry, ruchy jak przy oczyszczaniu manualnym;
• punktowy - akupresura - uciski skóry jednym palcem, nadgarstkiem lub łokciem w miejscach spustowych - aktywnych biologicznie z odpowiednim natężeniem siły; masaz refleksyjny;
• izometryczny - ruchy masażu wykonywane są na napiętym przez klienta mięśniu;
• przyrządowy, z zastosowaniem akcesoriów:
• gorącymi kamieniami
• zimnymi kamieniami
• rolkami
• stemplami
• pałeczkowy
• bańką chińską
• maszynowy, z urządzeniami:
• wibracyjny - fotel, łóżko masujące, wibrujące;
• wibracyjno-próżniowy - podciśnieniowy, pneumatyczny - wykorzystanie wibracji oraz wytworzonego podciśnienia, które wywierają wpływ na tkanki - mankiety, kombinezony z komorami regularnie napełnianymi i opróżnianymi z powietrza;
• rolkowo-próżniowy - endermologia - niezbędny jest specjalny kombinezon - ruch dwóch rolek zainstalowanych w głowicy zasysa fałd skóry, wytwarzana jest przy tym próżnia;
• hydromasaż - bicze lub perełki wodne, kąpiele w wannach z silnym strumieniem wody, natryski;
• elektromasaż - do ciała przymocowane zostają elektrody na odpowiednich podkładach, które pod wpływem impulsu elektrycznego pobudzają do skurczu i rozkurczu mięśnie poddawane masażowi.

Masaż klasyczny

Najbardziej popularną wersją masażu jest masaż klasyczny. Można przeprowadzić go na każdej przestrzeni ciała stosując pewne lekkie zmiany.

Masaż klasyczny jest masażem manualnym, w którym wykorzystywane są specjalne ruchy i siła, energia masującego. Nie używane są żadne akcesoria. W tym przypadku nadrzędną zasadą jest: kontakt dłoń masującego - skóra masowanego. Wykonywany jest bardzo często jako część zabiegu kosmetycznego w pielęgnacji skóry twarzy.

W masażu klasycznym stosowane są określone ruchy:

• głaskanie
• rozcieranie
• ugniatanie
• oklepywanie
• wibracja
• głaskanie końcowe

Ruchy te muszą być przeprowadzone we wskazanej powyżej kolejności:

1. początkowo ruch delikatny, wprowadzający - głaskanie
2. następnie ruch podobny, ale delikatnie silniejszy, z większym wydatkiem siły (ale bez przesady) - rozcieranie
3. potem ruch silniejszy, podobny do zbierania skóry w fałd i uciskanie go, jakby chciało się zgnieść - ugniatanie
4. pora na mocniejsze potraktowanie skóry - tu już siła oddziaływania na skórę jest najwyższa w stosunku do pozostałych (wcześniejszych i późniejszych) ruchów - nie ma mowy o klasycznym klepaniu, uderzaniu; w zależności od partii ciała i wrażliwości skóry można zastosować ruch fortepianowy (same palce), miotełkowy (brzeg dłoni od strony zewnętrznej) lub daszkowy (utworzenie daszku, kopułki z dłoni) - oklepywanie
5. stopniowe wyhamowywanie natężenia siły, wprowadzenie partii skóry w delikatne drżenie, ruch  - wibracja, wstrząsanie
6. na zakończenie uspokojenie skóry - głaskanie końcowe.

G + R + U + O + W + Gk = ruchy masażu klasycznego - akronim stworzony z pierwszych liter poszczególnych, kolejnych ruchów. Przydaje się do zapamiętania kolejności czynności.

Można zapamiętać tylko GRUOW, a wiadomo, że na początku i na końcu jest głaskanie.

Można także ułożyć do tego wierszyk, albo piosenkę - to również pomaga w zapamiętywaniu, na przykład:

• Grażyna Racuchy Usmażyła Ola Wróciła Głodna 😉
• Gienio Rusza Uchem Oko Widzi Gienię 😉
• Głęboki Rów U Opasłych Wrót Grodu (Kraka) 😉

Trzeba jednak pamiętać, że w obrębie stóp i dłoni nie wykonuje się tych samych ruchów stosując masaż klasyczny. Następuje tu pewna modyfikacja. Kolejne ruchy w masażu dłoni lub stóp to:

• głaskanie
• rozcieranie
• ugniatanie
• gimnastyka bierna (zastępuje oklepywanie i wibrację)
• głaskanie końcowe.

Masaż w ujęciu egzaminacyjnym

Zarówno część pisemna (pytania testowe), jak i część praktyczna egzaminu zawodowego na kierunku Technik usług kosmetycznych dosyć często "sięga" po masaż.

W zadaniach testowych pojawiają się pytania dotyczące między innymi:

• kolejności ruchów masażu w masażu klasycznym,
• charakterystyki poszczególnych ruchów masażu,
• rodzajów masażu i stosowanych technik,
• akcesoriów stosowanych podczas masowania,
• przeciwwskazań dotyczących procedury zabiegowej z masażem,
• efektów terapeutycznych po wykonanym masażu.

Natomiast w większości zadań egzaminacyjnych w drukowanych arkuszach w części praktycznej masaż można, a czasem trzeba włączyć w każdą procedurę zabiegową. Może być do uwzględnienia masaż:

• aparaturowy - z zastosowaniem urządzenia, np. endermologia, 
• przyrządowy - z zastosowaniem akcesoriów, np. bańką chińską,
• manualny - bez urządzeń, przyrządów, np. klasyczny,
• ograniczony do partii ciała - w zależności od treści zadania, np. dłoni, stóp, twarzy.

Pojawianie się masażu w obu częściach egzaminu stanowi o jego dużym znaczeniu dla kosmetyki, ale jest także na tyle szerokim zagadnieniem, że można na jego fundamencie układać wiele pytań i zadań egzaminacyjnych.

Trzeba zaznaczyć jeszcze jedną ważną kwestię dotyczącą wykonywania masażu - zawsze musi być poślizg. Nie może być tarcia, szorowania skóry. Jako środki poślizgowe stosuje się: oliwkę, roztopione masło (kakaowe, kokosowe, shea), żel, tłusty krem, talk.

Powiązane artykuły:

Zabiegi kosmetyczne - w tym artykule przybliżam ważne elementy każdego zabiegu kosmetycznego; znajdują się w nim również odnośniki do szerszego omówienia poszczególnych kategorii zabiegowych

Zeszyty kosmetyczne - artykuł zawiera wyszczególnienie powstałych Zeszytów kosmetycznych poświęconych zadaniom egzaminacyjnym z części praktycznej; każdy z Zeszytów omawia inne zadanie

Poradnik "Tak, zdam FRK.04" - szerokie omówienie treści mojej książki, która powstała, by pomóc Wam przygotować się i spokojnie podejść do egzaminu zawodowego w kwalifikacji FRK.04

E-book - polecam zapoznać się z dostępnymi materiałami w wersji e-book'ów; są one do nabycia poprzez formularz kontaktowy oraz platformę redlike.com

Pytania testowe egzaminacyjne - spis wpisów - zawierający wszystkie omówione na blogu pytania egzaminacyjne w uszeregowaniu kategoriami najczęściej pojawiającymi się na egzaminie części pisemnej

Egzamin zawodowy - spis wszystkich artykułów dotyczących egzaminu zawodowego - części pisemnej oraz części praktycznej

Polecam również zaglądać do kategorii artykułów oznaczonych określeniem - spis wpisów. Stanowią one zebranie w jednym miejscu odnośników do pokrewnych artykułów:

• Czynności okołozabiegowe
  
• Skóra, cera - charakterystyka
  
• Przestrzeń zabiegowa