Procedury zabiegowe - produkty kosmetyczne

Produkty kosmetyczne, inaczej zwane kosmetykami, są nieodzownym elementem każdego zabiegu kosmetycznego, a także podstawą pielęgnacji domowej. Bez właściwego doboru produktu kosmetycznego względem potrzeb skóry nie można oczekiwać planowanych rezultatów zabiegowych.


Z tego artykułu dowiesz się między innymi:

  • czym są produkty kosmetyczne
  • jak dzieli się produkty kosmetyczne
  • do czego wykorzystywane są poszczególne kosmetyki
  • w jaki sposób skonstruować schemat zabiegowy w oparciu o produkty kosmetyczne
  • jak dobierać produkty kosmetyczne do pielęgnacji skóry w warunkach domowych
  • czy kosmetyki drogeryjne są gorsze od profesjonalnych


Definicja produktu kosmetycznego

Według informacji z Rozporządzenia Wspólnoty Europejskiej dotyczącego produktów kosmetycznych:

produkt kosmetyczny oznacza każdą substancję lub mieszaninę przeznaczoną do kontaktu z zewnętrznymi częściami ciała ludzkiego (naskórkiem, owłosieniem, paznokciami, wargami oraz zewnętrznymi narządami płciowymi) lub z zębami oraz błonami śluzowymi jamy ustnej, którego wyłącznym lub głównym celem jest utrzymywanie ich w czystości, perfumowanie, zmiana ich wyglądu, ochrona, utrzymywanie w dobrej kondycji lub korygowanie zapachu ciała.

W ujęciu skrótowym, bardziej powszechnym produkty kosmetyczne określa się kosmetykiem.

Kosmetyki stosowane są do każdego obszaru ciała, w tym również jamy ustnej, zewnętrznych błon śluzowych czy przydatków skóry. Produkt kosmetyczny nie może być stosowany we wnętrzu organizmu - nie może być spożywany, wstrzykiwany, podawany drogą pokarmową ani oddechową. 

Kosmetyki nabywane są w wielu miejscach. Głównie są to:

  • drogerie kosmetyczne,
  • sklepy kosmetyczne,
  • salony, gabinety kosmetyczne, fryzjerskie, barberskie, tatuażu,
  • markety spożywcze z działem kosmetycznym,
  • apteki, 
  • sklepy, drogerie internetowe,
  • a także sprzedaż bezpośrednia od przedstawiciela marki kosmetycznej.

Cel stosowania kosmetyków

Z zasady stosuje się "coś", by przyniosło określony "skutek". Podobnie jest w przypadku kosmetyków. 

  • uzyskanie konkretnego celu:
    • zniwelowanie suchości, szorstkości skóry, 
    • wygładzenie,
    • nawilżenie,
    • wzmocnienie,
    • regeneracja,
    • ujędrnienie,
  • działanie profilaktyczne - ochronne - przed:
    • promieniowaniem słonecznym,
    • starzeniem się skóry,
    • pękaniem skóry - rozstępy, rozpadliny na piętach,
    • nadmiernym przesuszeniem,
    • rozwojem drobnoustrojów.

Produkty kosmetyczne stosowane powinny być regularnie i stosunkowo długo, by miały możliwość przynieść zaplanowane lub opisywane przez producenta efekty i skutki względem powłok skórnych, przydatków czy błon śluzowych. Muszą być także właściwie dobrane do wymagań skóry i jej warunków.


Podział kosmetyków

Produkty kosmetyczne podzielić można według kilku kategorii:

  • przeznaczenie przestrzenne, obszarowe:
    • skóra twarzy
    • skóra wokół oczu
    • skóra dłoni i stóp
    • skóra ciała
    • włosy, brwi, rzęsy
    • paznokcie
    • zewnętrzne błony śluzowe
    • jama ustna
  • przeznaczenie względem wieku:
    • niemowlęta i dzieci
    • kobiety w ciąży
    • osoby dorosłe
    • osoby starsze, w wieku podeszłym
  • przeznaczenie pod kątem problemu skórnego:
    • cera wrażliwa
    • cera naczyniowa
    • cera tłusta
    • cera sucha
    • cera trądzikowa
    • cera dojrzała
    • skóra atroficzna
    • skóra w przebiegu chorób autoimmunologicznych (AZS, łuszczyca, nowotwory)
    • skóra z rozstępami
    • skóra z cellulitem
    • łupież
    • świąd
  • oczekiwany efekt stosowania:
    • mycie, oczyszczanie
    • nawilżenie
    • okluzja
    • regeneracja
    • ochrona przeciwsłoneczna
    • ujędrnienie
    • poprawa napięcia
    • złuszczanie, peelingowanie
    • działanie antycellulitowe
    • działanie modelujące, wyszczuplające
    • działanie anty-aging
    • upiększanie (produkty do makijażu, modelowania i malowania paznokci, układania włosów)
    • odświeżanie (na przykład oddechu)
    • niwelowanie drobnoustrojów (patogenne grzyby, bakterie)
  • sposób użytkowania, grupa odbiorców
    • profesjonalne - do stosowania w gabinetach specjalistycznych 
    • drogeryjne, podstawowe - do użytku w warunkach domowych

To tylko przykłady grup kosmetyków, można je dalej mnożyć i wymieniać, jednak wydaje mi się, że ukazałam najgłówniejszy podział produktów kosmetycznych.


Produkty kosmetyczne w zabiegu pielęgnacyjnym i upiększającym

Wśród kosmetyków stosowanych w zabiegach kosmetycznych pielęgnacyjnych wyróżnia się między innymi:

  • żel, pianka, emulsja do mycia, demakijażu,
  • mleczko do demakijażu,
  • płyn dwufazowy,
  • płyn micelarny,
  • tonik, hydrolat, roztwory ziołowe,
  • peeling,
  • serum, ampułka, koktajl,
  • maska,
  • krem,
  • balsam.

Produkty stosowane przy upiększaniu twarzy - w makijażu to:

  • baza,
  • podkład, fliud,
  • krem bb, cc,
  • puder,
  • korektor,
  • rozświetlacz, rozjaśniacz,
  • cienie, pigmenty do powiek,
  • kredka do powiek, ust, brwi,
  • pomada, żel, masełko do brwi
  • eyeliner, kajal
  • pomadka, błyszczyk,
  • bronzer.

Kosmetyki do upiększania płytki paznokciowej rozróżnia się względem stosowanej techniki: klasycznej, hybrydowej, żelowej. Omawiane one były przy okazji serii artykułów dotyczących pytań testowych z kategorii - zabiegi na paznokcie.


Przeznaczenie produktów kosmetycznych

W związku z tym, że w zamyśle ten artykuł jest tekstem dość ogólnym, ale także skierowanym głównie na produkty wykorzystywane w zabiegach pielęgnacyjnych - to nie będę rozwodzić się nad kosmetykami o funkcji upiększania (twarzy czy paznokci).

Każdy z produktów kosmetycznych stosowany jest w określonym celu. A cel ten możliwy jest do osiągnięcia dzięki formule produktu (jego składowi i proporcjom poszczególnych elementów) oraz odpowiednio dobranym składnikom aktywnym. Aplikacja zwiększonej ilości produktu względem zaleceń producenta albo też pozostawianie go na skórze dłużej, może przynieść skutek odwrotny od zamierzonego.

Przeznaczenie produktu to cel jego stosowania, funkcja do spełnienia zamierzona przy jego projektowaniu w fazie produkcji. Wśród przeznaczeń kosmetycznych wyróżnić można:

  • oczyszczanie,
  • tonizację,
  • złuszczanie,
  • regenerację, nawilżanie, odżywianie - faza, część aktywna każdego zabiegu kosmetycznego,
  • ochrona, zakończenie zabiegu.

Do oczyszczania skóry (do mycia, do usuwania makijażu) stosuje się między innymi produkty takie jak:

  • żel, 
  • pianka, 
  • płyn micelarny, 
  • mleczko, 
  • śmietanka do demakijażu,
  • płyn dwufazowy.

Do stonizowania, przywrócenia poziomu pH skóry, odświeżenia skóry po użyciu produktów do mycia i zastosowaniu wody wykorzystywane są następujące produkty: 

  • tonik, 
  • hydrolat, roztwory wodne,
  • roztwór, napar ziołowy.

Do złuszczania martwych komórek naskórka, wygładzenia powierzchni skóry przed przejściem do fazy aktywnej zabiegu stosuje się głównie: 

  • peeling - ziarnisty (w zależności od obszaru działania wykorzystywane są różne wielkości drobiny ścierającej, dlatego wyróżnia się peeling drobnoziarnisty, średnioziarnisty, gruboziarnisty) lub enzymatyczny (bez drobinek ściernych, kremowy kosmetyk aplikowany na powierzchnię skóry, pozostawiany na określony czas i usuwany ciepłą wodą; jego działanie opiera się na zawartości enzymów roślinnych lub syntetycznych, które wpływają na rozluźnianie połączeń  między komórkami naskórka) albo gommage (aplikowany na skórę i rolowany niczym gumka do ścierania) bądź peel off (produkt aplikowany na skórę cienką warstwą, pozostawiony odpowiedni czas i usuwany w jednym elemencie po zastygnięciu),
  • kwasy - czyli eksfoliację - kwasy stosowane w kosmetyce mają funkcje złuszczające (podobnie jak peelingi enzymatyczne), ale poza tym wpływają na nawilżenie skóry, usuwanie bądź rozjaśnianie przebarwień, pobudzanie do regeneracji; wyróżnić warto kwasy z grupy alfahydroksykwasów (potocznie nazywane owocowymi), betahydroksykwasy (na przykład salicylowy), polihydroksykwasy (na przykład kwas laktobionowy), kwas azelainowy, kwas trójchlorooctowy oraz mieszanki kwasowe - Yellow Peel, Blue Peel, Płyn Yessnera

Do nawilżania, regeneracji, odżywiania, wzmacniania, kojenia, łagodzenia, czyli do fazy aktywnej zabiegu kosmetycznego, już po wykonaniu złuszczania, stosuje się produkty skoncentrowane taki jak:

  • serum, 
  • ampułka, 
  • koktajl, 
  • maska - w różnych wariantach: kremowa, algowa, alginatowa, w płacie włókninowym, hydrożelowa, kolagenowa.

Do ochrony, zabezpieczenia skóry, czyli na zakończenie zabiegu pielęgnacyjnego stosuje się: 

  • krem - do twarzy (całej) lub na okolicę oczu, na dzień lub na noc, z filtrem przeciwsłonecznym,
  • balsam - zwykle do powierzchni ciała.


Konstrukcja schematu zabiegu 

Każdy scenariusz zabiegowy powinien zostać zaplanowany względem określonych warunków skóry poddawanej zabiegowi. Pod uwagę należy wziąć informacje zebrane podczas wywiadu przeprowadzonego przed zabiegiem oraz wykonanej diagnozy kosmetycznej.

Dopiero po ustaleniu wymagań i potrzeb skóry możliwe jest odpowiednie dopasowanie procedury zabiegowej. I nie chodzi tu wyłącznie o aparaturę czy urządzenia, ale właśnie o produkty kosmetyczne, będące podstawą każdego zabiegu. 

Nie powinno być sytuacji kiedy jeden utarty schemat zabiegowy stosowany jest dla wszystkich klientek i klientów pojawiających się w gabinecie kosmetycznym. Nawet jeśli salon i jego personel posiada określone procedury względem urządzeń kosmetycznych czy celów zabiegowych, to produkty kosmetyczne powinny być dostosowywane do konkretnych warunków skóry poddawanej zabiegowi.

Pod kątem stanu skóry ustala się oczekiwania, czyli pożądane efekty zabiegowe, czyli - to co poprzez czynności zabiegowe ma być osiągnięte.

Na przykład: 

- przy występowaniu stanu przetłuszczania, łojotoku - należy zastosować produkty kosmetyczne zawierające zmniejszoną ilość składników olejowych na poczet kosmetyków na bazie wody; wybrać należy płyn micelarny zamiast mleczka do demakijażu; produkty fazy aktywnej powinny działać neutralizująco na stan i pracę gruczołów łojowych; należy zrezygnować z produktów okluzyjnych,

- przy stanach dużej wrażliwości, reaktywności - zabieg musi być przeprowadzony z użyciem jak najbardziej delikatnych produktów o działaniu łagodzącym, kojącym, nawilżającym; należy zrezygnować z peelingu ziarnistego i pocierania skóry; warto sięgnąć po produkty o lekko natłuszczającej formule,

- przy skórze naczyniowej, z teleangiektazjami - należy zrezygnować z pocierania, szorowania, rozgrzewania skóry, należy działać delikatnie, podobnie jak przy skórze wrażliwej; warto sięgnąć po produkty mające funkcje uszczelniania i wzmacniania naczyń krwionośnych.


Pielęgnacja domowa 

Produkty wykorzystywane w pielęgnacji domowej zwykle kupowane są w drogeriach, sklepach internetowych, ale również w salonach kosmetycznych.

Wybór produktów kosmetycznych do pielęgnacji skóry w warunkach domowych powinien być poprzedzony wykonaniem diagnozy kosmetycznej przez wykwalifikowaną kosmetyczkę lub kosmetologa bądź dermatologa. Nie warto stosować kosmetyków takich samych jak mama, sąsiadka czy koleżanka, które mogą być z nich nawet zadowolone. problem polega na tym, że każdej osobie nie będzie odpowiednio działał ten sam krem, albo nie każdy powinien używać tego samego peelingu. 

"Co dobre dla Zosi, to nie zawsze dobre jest dla Gosi".

Wykonanie diagnostyki i ocena potrzeb skóry jest kluczem do odpowiedniego dopasowania produktów kosmetycznych pod kątem konkretnych stanu skóry.

W warunkach domowych schemat zabiegowy jest podobny do zabiegów przeprowadzanych w gabinetach:

  • oczyszczanie,
  • tonizacja,
  • zabezpieczenie.

Dodatkowo w określonych odstępach czasu (na przykład raz na tydzień) powinien zostać wykonany peeling dobrany do obszaru zabiegowego i potrzeb skóry, a po nim warto zawsze zaaplikować produkty skoncentrowane, maski.

Pielęgnacja wieczorna powinna zostać poszerzona o dokładne oczyszczenie skóry z kosmetyków kolorowych, zebranego podczas dnia kurzu i zanieczyszczeń oraz usunięcie filtrów przeciwsłonecznych.


Produkty drogeryjne a profesjonalne

Nie ma potrzeby rezygnować całkowicie z szerokiego wachlarza produktów kosmetycznych dostępnych w drogeriach - są to bardzo dobrej jakości kosmetyki (gwarantuje nam to ustawa i rozporządzenie dotyczące produktów kosmetycznych dostępnych na rynku polskim oraz w obrębie Unii Europejskiej).

Warto jednak zwrócić uwagę na dobór tych produktów do wymagań i potrzeb skóry. Warto poczytać zalecenia producenta. Warto zagłębić się w skład produktu. Warto również zastosować wskazane przez producenta ilości aplikowanych produktów.

Różnica między kosmetykami drogeryjnymi, aptecznymi czy profesjonalnymi dostępnymi dla gabinetów kosmetycznych polega głównie na ich skoncentrowaniu i dostępności składników aktywnych.

➽ Ale jest jeszcze jedna sprawa, którą na koniec chciałabym poruszyć: może w formie wywołania uśmiechu, a może w formie pobudzenia pewnej myśli:

nawet najdroższy krem, w cudnie błyszczącym złotym słoiczku, przepięknie pachnący, z rewelacyjnym składem - nie zadziała stojąc na półce 😉


Powiązane artykuły:

Zabiegi kosmetyczne - kompendium informacji o zabiegach wykonywanych w gabinetach kosmetycznych, stale poszerzany o kolejne elementy

Skóra oraz Przestrzeń zabiegowa - bez znajomości obszarów zabiegowych i ich wymagań nie ma możliwości prawidłowego dobrania produktów kosmetycznych oraz procedur zabiegowych

Zeszyty kosmetyczne - w każdym z Zeszytów omawiam dokładnie schematy zabiegowe z konkretnego zadania egzaminacyjnego zwracając uwagę na wykorzystywane w zabiegu urządzenia oraz kosmetyki i niezbędne akcesoria zabiegowe

Poradnik "Tak, zdam FRK.04" - mój Poradnik pomoże Ci bez większego stresu podejść i zdać egzamin zawodowy FRK.04

Komentarze

Popularne posty z tego bloga

FRK.04 czerwiec 2025 zadanie egzaminacyjne - treść oraz rozwiązanie

Egzamin zawodowy w kwalifikacji FRK.04 - sesja Zima 2026 - treść zadania i propozycja rozwiązania

Egzamin zawodowy FRK.04 - "ostatnia prosta" do sesji Lato 2025